“Ne damo Ozren! Rudnika neće biti! Nećemo dozvoliti eksploataciju i učinit ćemo sve, ako treba i fizički ćemo se suprotstaviti, ali nećemo dati da se taj projekat ostvari!, poručuju aktivisti Ekološkog udruženja “Ozrenski studenac” Sočkovac. Ovakva reakcija je uslijedila nakon što su dobili i zvaničnu informaciju od Vlade Republike Srpske da je data koncesija za geološka istraživanja olova, cinka, nikla, bakra te prateće asocijacije metala na planini Ozren u opštini Petrovo privrednom društvu Medeni Brijeg iz Bijeljine, odnosno podružnici “Lykos Balkan Metals”.
Razočarenje aktivista je tim veće jer je prije nekoliko godina izvojevana pobjeda, odnosno poništeno je rješenje za geološka istraživanja na projektu Sočkovac.
“Vjerovali smo svih ovih godina da smo se uspjeli izborili i nadmudriti vlasti u komplikovanoj administrativnoj proceduri. Međutim, ispostavilo se da to nije tako”, dodaju aktivisti.
Naime, prije nešto više od tri godine je zaključkom Skupštine opštine Petrovo opština Petrovo prihvatila i podržala inicijativu i proglašenje zaštićenog područja Park prirode “Ozren”. Kao pravni osnov navedene su odredbe Zakona o zaštiti prirode (Sl.glasnik RS broj 20/14) i Prostorni planom opštine Petrovo (Sl.glasnik opštine Petrovo, broj 5/21). Time su ispunjeni preduslovi da Vlada RS pokrene proceduru proglašenja Ozrena zaštićenim područjem, jer je i tadašnji ministar za prostorno uređenje, građevinarstvu i ekologiju Srebrenka Golić pozvala vlasti u Petrovu i građane da pokrenu inicijativu te vrste.
I na dijelu Ozrena koji pripada Doboju Vlada RS je na kraju 2021. godine donijela odluku da se dio Ozrena, koji pripada ovoj lokalnoj zajednici, proglasi zaštićenom zonom. Ali, dvije godine nakon toga Skupština grada Doboj je dala saglasnot “Lykosu” za geološka istraživanja na njenom području, zbog čega su eko aktivisti podnijeli krivičnu prijavu protiv zvaničnika dobojskih vlasti i “Lykosa”. Prijava je, kažu aktivisti, podnesena dobojskom Okružnom tužilaštvu.
Zanimalo nas je u kojoj je fazi ova prijava te da li je i šta konkretno poduzeto, ali nam iz Tužilaštva nije odgovoreno do objave ovog teksta.
Zoran Poljašević, eko aktivista za Inforadar kaže da će se on i ostali mještani boriti svi sredstvima protiv istraživanja i otvorenja rudnika nikla, koji je “kancerogen i poguban po životnu sredinu”.
Poljašević pojašnjava da je vijest o novoj dozvoli najprije objavljena na stranici kompanije “Yugo Metals Limited” iz australijskog Perta, koja je formalni osnivač firme “Lykos Balkan Metals”.
“Zbog ove novonastale situacije za 15. april, načelnik Opštine Petrovo Ozren Petković zakazao je vanrednu sjednicu Skupštine opštine Petrovo. Njoj će prisustvovati i eko aktivisti i mnogobrojna eko udruženja”, ističe Poljašević.
Planirano je da se, između ostalog, usvoji zaključak o protivljenju geo istraživanjima na ovoj opštini. Načelnik Petrova je još ranije kao opciju najavio i održavanje referenduma na dijelu opštine Petrovo o pitanju geo istraživanja i rudarenja.
Dodaje da će aktivisti koristiti sva pravna sredstva na koja imaju pravo.
“Spremni smo i na nove tužbe, ali i na radikalne metode, poput masovnog izlaska pred mašine investitora. Cijeli ovaj sistem je korumpiran i iza svega su mutne radnje”, smatra on.
“Iza ovih firmi stoji Miloš Bošnjaković protiv kojeg smo podnosili i ranije krivične prijave. Međutim, dobojsko Okružno Tužilaštvo nikada nije donijelo odluku u vezi sa tim našim prijavama”, ističe Poljašević i dodaje i to da je proteklih godina Vlada RS nekoliko puta mijenjala Zakon o geološkim istraživanjima, a sve kako bi ostvarili svoj cilj.
Rješenje o odboravanju detaljnih geoloških istraživanja olova, cinka, bakra, srebra, zlata i prateće asocijacije metala na istražnom prostoru “Petrovo”, stiglo je u Opštinu Petrovo 6. aprila ove godine.
“Ozren neće biti prepušten odlukama koje se donose mimo lokalne zajednice. Nećemo dozvoliti devastaciju svog kraja i do kraja ćemo se protiviti bilo kakvim geološkim istraživanjima”, konstatuje ogorčeno Poljašević.
Podsjeća na skup koji je proteklog vikenda održan u Domu kulture u Sočkovcu, a gdje su se okupili mještani Kakmuža, Sočkovca i Karanovca. Mještani su podržali inicijativu da se o ovom pitanju ide na referendum, kako bi građani direktno odlučili o eventualnom otvaranju rudnika i nastavku istraživanja.
Ekološko udruženje “Ozrenski studenac” iz Sočkovca je nakon toga pokrenulo inicijativu za održavanje sastanka sa predstavnicima opštinskog rukovodstva i dijelom odbornika Skupštine opštine. Sastanak je održan u Petrovu 24. marta 2026. godine, a lokalne vlasti su se, pojašnjava Poljašević za Inforadar, obratile nadležnom ministarstvu tražeći pojašnjenje o tome da li je zaista data saglasnost za geološka istraživanja na Ozrenu i o kakvim aktivnostima je riječ.
Ministarstvo je, podsjeća Poljašević, još 2022. godine poništilo ranije odobrenje za geološka istraživanja na Ozrenu, nakon snažnog otpora javnosti. Ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić nije odgovorio na upite mještana Ozrena i Opštine Petrovo, ali je nedavno na održanom SET-u u Trebinju izjavio je da Vlada RS daje podršku svim istraživačkim projektima u oblasti geologije, uključujući i projekat geoloških istraživanja u Petrovu. On je istakao da su geološka istraživanja važna i da ih treba podržati na bilo kom lokalitetu, jer, kako tvrdi, ne predstavljaju nikakve probleme.
Isto Ministarstvo je prije četiri godine poništilo ranije izdato odobrenje i koncesiju za geološka istraživanja olova, cinka, nikla, bakra i pratećih metala na planini Ozren, koja su bila dodijeljena bijeljinskom privrednom društvu “Medeni Brijeg” (podružnica kompanije “Lykos Balkan Metals”, danas Yugo Metals).
Mještani ističu da su razočarani “sramotnom i skandaloznom odlukom Vlade RS” te poručuju da se neće predati.
Nadaju se da će istrajnom borbom uspjeti sačuvati Ozren od štetnih projekata.
